Waarom analoog* schilderen bijdraagt aan je zelfbewustzijn
Schilderen is een activiteit die zeer ‘mindful’ is. Ik ben nu een paar weken bezig in mijn atelier. De eerste dagen merkte ik een trilling in mijn hand, waardoor de lijnen die ik met mijn penseel maakte wat rommelig werden. Mijn zenuwstelsel was onrustig. Schilderwerk liegt niet! Ik heb de dagen die volgden gebruikt om te onderzoeken waar het ambacht van ‘schilderen’ bijdraagt aan mijn zelfbewustzijn. In dit artikel deel ik mijn inzichten.
Bewust van je gedachten
Ik werk in een omgeving waar van alles gebeurt en de gebeurtenissen hebben ook invloed op mijn gedachten. Het is me opgevallen dat mijn gedachten onherroepelijk invloed hebben op mijn schilderwerk! Mooie gedachten leveren ‘mooi’ werk op, lelijke gedachten ‘lelijk’ werk. Wat vreemd dat dat zo werkt. Maar waarschijnlijk heeft dat te maken met dat mijn lichaam, mijn ‘ik’, het instrument is voor de kunst.
Geduld
Tijdens het schilderen kijk ik soms om me heen. Mijn gedachten schieten alle kanten op. Ik zou al véél verder willen zijn! Ik zou al productie willen hebben gemaakt om te verkopen. Ik zou mijn hele atelier al vol willen hebben hangen. Mijn schilderij is nog steeds niet af! Maar ik weet ook, dat een schilderwerk mooier wordt naarmate je er meer verdieping in aanbrengt. Dus ik moet geduld hebben. Als ik ‘even snel’ nog een penseelstreek wil maken wordt het zelden mooi.

Minder gericht op omgeving
Het is natuurlijk altijd goed om oog te hebben voor wat er in je omgeving gebeurt. Maar ik had de gewoonte om te stoppen met mijn werk als er mensen in de buurt waren. Het had te maken met een soort schaamte. Zie hen nu eens naar mij kijken… Wat zouden ze wel niet van me denken? Straks zet ik een lelijke penseelstreek, net als zij naar mij kijken. Wat als ik geraakt ben door wat iemand zegt? Straks heeft dat invloed op mijn schilderwerk. Omdat ik toch graag voortgang wil, heb ik me aangeleerd om ook te schilderen als er mensen in de buurt zijn. Ik kan mijn aandacht bij mijn schilderwerk houden en zet alle niet-relevante gedachten uit. Dit werkt ook door op andere momenten!
Stevige gronding
Dit ontdekte ik al na een dag. Als ik met mijn aandacht naar mijn voeten ga, komt de lijn recht op het doek! Ik weet niet waarom het zo is, maar het werkt. Dus als ik een rechte lijn wil maken, ga ik eerst met mijn aandacht naar mijn voeten. Ik voel de aarde, mijn voetzolen op de grond. Ik kies een fijne houding om te staan. Penseel op het doek en daar is de zelfbewuste lijn!

Goed is goed genoeg
Ken je dat moment dat je eigenlijk had moeten stoppen? Of dat je heel kritisch op jezelf bent, eigenlijk nooit tevreden genoeg? Ik heb dat iedere dag aan het einde van de middag. Dan ben ik ontevreden met wat ik heb gedaan. Ik kies er dan bewust voor om mijn kwasten schoon te maken en mijn spullen op te ruimen. Voor mij werkt het het beste om stapje voor stapje te schilderen. En inderdaad, de volgende dag, als ik uitgerust ben, heb ik veel meer vrede met mijn schilderwerk! Als je aan een schilderij werkt heb je vaak geen totaaloverzicht, omdat je er zelf middenin zit. Mijn vriendin en kunstenaar Nalima vertelde me dat ze vaak een foto van haar werk maakt, zodat ze beter kan zien wat er nog aangepast kan worden. En ja, vaak is het gewoon al goed genoeg.
Staan voor wat je doet
Inderdaad letterlijk. Staan voor wat je doet. Staan voor je schildersezel. Maar ook staan voor de eerstvolgende penseelstreek. Staan voor jouw unieke vorm van schilderen. Jij bent niet zoals alle anderen. Staan voor dat je kwaliteit wilt neerzetten. Staan voor de details, het beste van jezelf geven. Natuurlijk kan het altijd beter en mooier, maar dit is wat je vandaag aan de wereld te geven hebt!

* Ik weet niet zeker of bovenstaande inzichten ook gelden voor digitale kunstwerken. Als ik achter de computer zit werk ik minder met mijn hele lichaam en ‘zit ik meer in mijn hoofd’. Ik zal eens vragen aan de digitale kunstenaars in mijn omgeving hoe zij dit ervaren.
