Kruid van de week: Cichorei
Als je door de tralies van mijn cel naar buiten kijkt, zie je de prachtige bloemen in de prachtig aangelegde gevangenistuin. Voor mijn raam staan de Agrimonie, de Koningskaars en de Cichorei. De Cichorei is niet alleen te gebruiken als Bachbloesemremedie (daarover een andere keer meer), maar is ook een kruid dat versterkend werkt voor de lever en de spijsvertering.

De wilde Cichorei (Cichorium Intybus)
De cichorei (de plant van de witlof) valt onder de composietenfamilie (Asteracea) en wordt al eeuwen zowel culinair als medicinaal gebruikt. De soortnaam ‘Intybus’ betekent ‘andijvie’ en verwijst naar die andere bittergroente. Ik lees in de boeken dat de Wilde Cichorei alleen zou bloeien bij volle zon en ook slechts van 6 uur ‘s morgens tot 12 uur ‘s middags. In die tijd zou hij overdekt zijn met prachtige blauwe bloemetjes van 2-4 cm groot. Maar… ik ben dit nu om 15 uur aan het typen, en de bloemetjes voor mijn raam staan nog open. Er zijn dus vast en zeker uitzonderingen.
‘Wegenwachter’
Zonder de blauwe bloemen valt de plant niet echt op, maar je kunt hem toch herkennen aan de vertakte stengel. Ik heb ergens gelezen dat de volksnaam van deze plant de ‘Wegenwachter’ zou zijn. Daar heb ik nog nooit van gehoord. Maar het geeft aan dat deze plant in stenige, zonnige en droge wegbermen en bij spoordijken te vinden is. Je kan daar beter niet oogsten, want er zal wellicht verontreiniging zijn. Je kunt wél een paar zaadjes meenemen als je de plant tegenkomt, en deze in potten doen of in je tuin zaaien. Zo help je de bijen ook weer een beetje.
Gebruik van de Cichorei
We gebruiken vooral de wortel van deze plant. In het tweede levensjaar van de plant kun je voorzichtig een stukje van deze wortel oogsten en hier een moedertinctuur, afkooksel, siroop of droogextract van maken. Het blad van de jonge cichorei kun je gebruiken bij het koken, gebruik het dan vóór de bloei. De bladeren van de Cichorei bevatten bitterstoffen, looistoffen, vitaminen en mineralen. In de wortel zit inuline, wat wordt gerekend tot de bitterstoffen. De bloemen zijn prachtig om een salade op te fleuren, je kunt er dan nog veel meer bloemen op leggen, zoals Goudsbloem, Paardenbloem, Oost-Indische kers etc. Zo kun je een waarachtig schilderijtje van je lunch maken.
Ondersteunend voor de spijsvertering en de lever
Bittere kruiden zoals de paardenbloem, de engelwortel en de cichorei hebben invloed op de darmgezondheid. Zij werken als kruidenbitters en bevatten ook prebiotica. De vezels maken de darmwand schoon, de slijmvliezen herstellen en de darmbacteriën laten zich van de beste kant zien. Cichorei is een sterk reinigend kruid. De Cichorei werkt niet alleen op de darmflora, maar ondersteunt ook de lever. Dat is eigenlijk niet zo gek, want het eten van bittere groenten draagt bij aan een gezonde lever.
De lever
De lever is een zeer veelzijdig en onmisbaar orgaan in ons lichaam. Het meest bekend is de functie van ontgifting door de lever. Zij kan heel goed ordenen waarbij nuttige stofjes worden hergebruikt en schadelijke stoffen worden afgevoerd. Maar de lever helpt ook bij de energiehuishouding door glucose in glycogeen om te zetten en omgekeerd. Daarnaast maakt de lever glycogeen aan uit eiwitten en slaat deze op. De lever zorgt ook voor de productie van gal (nodig voor de vertering van vetten) en cholesterol (o.a. nodig bij de aanmaak van hormonen). Daarnaast produceert het een heleboel belangrijke stofjes die nodig zijn om ons immuunsysteem goed te laten werken. De lever is ook een opslagplaats voor vitamine B12, vetten en de vetoplosbare vitaminen A, D, E en K.
Werking van de cichorei
De Cichorei stimuleert de galvorming in de lever en in dat kader kan dit kruid ondersteunend werken bij galaandoeningen, zwakke leverfunctie, gebrek aan eetlust, moeilijke spijsvertering, constipatie, gasvorming en een opgezette buik. De Cichorei kan ook de bloedsuikerspiegel verlagen. Daarnaast kunnen de urinewegen baat hebben bij dit kruid, het werkt vochtafdrijvend en urinedrijvend en helpt nierstenen voorkomen en vergruizen. Bij reumatische aandoeningen, jicht en vermoeidheid kan de Cichorei verlichting geven.
Let op, tijdens de zwangerschap kun je de cichoreiwortel beter niet gebruiken. Het werkt namelijk stimulerend op de baarmoeder. Ook kun je dit kruid het beste vermijden als je er allergisch voor blijkt te zijn. Als je last hebt van galstenen, neem dan het kruid alleen in op voorschrift van een arts. Overleg bij ziektes met een arts of natuurgeneeskundig therapeut.
De Cichorei geschilderd
Van mijn twee overbuurvrouwen kreeg ik deze week een mooi stukje plaatmateriaal. Gistermiddag heb ik hier de Cichorei op geschilderd. Herkennen jullie de plant?

Nog veel kruidenplezier gewenst!
Vind je het leuk om verder te praten over kruiden en natuurlijke gezondheid? Neem dan contact met mij op.
© Tekst, foto’s en schilderijtje: Praktijk Tinkerbel, 2026
